بانک جهانی: ۵۶ درصد واردات افغانستان وابسته به ایران است
بانک جهانی در گزارش تازه «دیدهبان اقتصادی افغانستان» اعلام کرده است که بیش از نیمی از واردات افغانستان از مسیرها یا شبکههای ترانزیتی مرتبط با ایران انجام میشود؛ موضوعی که به گفته این نهاد، وابستگی فزاینده کابل به مسیرهای غربی را نشان میدهد.
در این گزارش که به ماه مه ۲۰۲۶ مربوط میشود، آمده است که حدود ۵۶ درصد واردات افغانستان به ایران وابسته است؛ امری که به باور بانک جهانی، اقتصاد این کشور را در برابر تنشهای ژئوپولیتیک، محدودیتهای مرزی و اختلالات لجستیکی آسیبپذیر ساخته است.
بانک جهانی همچنین تصویر کلی از اقتصاد افغانستان را «متناقض» توصیف کرده و گفته است که هرچند برخی شاخصهای کلان مانند رشد تولید ناخالص داخلی به حدود ۴.۸ درصد رسیده، اما این رشد تأثیری بر بهبود معیشت مردم نداشته است.
براساس این گزارش، افزایش بیسابقه جمعیت—که بخشی از آن ناشی از بازگشت میلیونها مهاجر از کشورهای همسایه از جمله ایران و پاکستان است باعث شده درآمد سرانه حدود ۵.۶ درصد کاهش یابد.
در بخش تجارت خارجی نیز بانک جهانی از کاهش صادرات افغانستان خبر داده و گفته است صادرات این کشور در ماه مه به ۷۹.۲ میلیون دالر رسیده که نسبت به ماه قبل ۱۷ درصد کاهش را نشان میدهد. بیش از دو سوم صادرات همچنان محصولات کشاورزی و مواد غذایی است.
این نهاد همچنین هشدار داده است که بسته ماندن برخی مرزهای منطقهای، بهویژه در پاکستان، باعث تغییر مسیر تجارت افغانستان به سمت ایران و مسیرهای شمالی شده است.
در بخش سرمایهگذاری، گزارش میگوید واردات کالاهای سرمایهای مانند ماشینآلات بیش از ۴۰ درصد کاهش یافته که نشانهای از رکود سرمایهگذاری خصوصی در کشور است.
با این حال، درآمدهای داخلی حکومت طالبان در سطح نسبتاً پایدار باقی مانده و در ماه مه به حدود ۲۲ میلیارد افغانی رسیده است؛ هرچند افزایش هزینههای خدماتی و اداری نیز همزمان گزارش شده است.
بانک جهانی در پایان تأکید کرده است که بدون توسعه بخش خصوصی، بهبود دسترسی به منابع مالی و ایجاد زیرساختهای اشتغالزا، رشد اقتصادی افغانستان پایدار نخواهد بود.
