زنگ خطر اعتیاد جوانان به تابلیت‌ های نشه‌ آور در شمال افغانستان

گسترش مصرف تابلیت‌های نشه‌ آور و مواد روان‌ فعال در میان جوانان شمال افغانستان، به‌ ویژه در ولایت‌ هایی چون بلخ و بدخشان، به یک نگرانی جدی اجتماعی تبدیل شده است. گزارش‌ ها و گفتوگوها با مسئولان مراکز درمان اعتیاد، داروخانه‌ ها، مصرف‌ کنندگان و فعالان بازار نشان میدهد که دسترسی به برخی از این مواد، از جمله پرگابالین که در میان شماری از جوانان با نام «زیکپ» شناخته میشود، به‌ سادگی امکان‌ پذیر است.
یک مسئول ارشد مراکز درمان اعتیاد در ولایت بلخ مدعی شده است که تا ۷۰ درصد بیماران برخی از مراکز مورد بررسی، سابقه مصرف پرگابالین داشته‌ اند؛ رقمی که به‌طور مستقل تأیید نشده است، اما می‌تواند نشان‌دهنده گستردگی نگرانی‌ها درباره افزایش مصرف این دارو و مواد مشابه باشد.
بیکاری، فقر، نبود فرصت‌های آموزشی و کاری، و افزایش ناامیدی در میان جوانان، از عوامل مهمی دانسته می‌شود که آنان را در برابر اعتیاد آسیب‌پذیرتر می‌کند. دسترسی آسان به تابلیت‌ها و مواد روان‌فعال نیز این خطر را چند برابر کرده است.
کارشناسان و فعالان اجتماعی هشدار می‌دهند جوانی که امروز برای فرار موقت از مشکلات زندگی به مواد نشه‌آور پناه می‌برد، ممکن است در آینده توان ادامه تحصیل، کار، تصمیم‌گیری سالم و ساختن زندگی خود را از دست بدهد.
در همین حال، شماری از شهروندان و فعالان اجتماعی از آنچه بی‌توجهی و نبود اقدام مؤثر برای مقابله با گسترش این پدیده می‌خوانند، انتقاد دارند. آنان می‌گویند در شرایطی که جامعه افغانستان با بحران‌های اقتصادی، آموزشی و اجتماعی روبه‌رو است، گسترش اعتیاد می‌تواند پیامدهای ویران‌کننده‌ای برای نسل جوان داشته باشد.
منتقدان طالبان نیز می‌گویند اگر برای کنترل فروش و دسترسی آسان به مواد نشه‌آور و روان‌فعال اقدامات جدی و مؤثر صورت نگیرد، افغانستان با نسلی روبه‌رو خواهد شد که به‌جای آموزش، کار، مشارکت اجتماعی و ساختن آینده، در دام اعتیاد و ناامیدی گرفتار می‌شود.
این وضعیت، به باور آگاهان، زنگ خطری جدی برای خانواده‌ها و جامعه افغانستان است. خانواده‌ها، استادان، بزرگان جامعه، رسانه‌ها و جوانان آگاه می‌توانند در اطلاع‌رسانی درباره خطرات اعتیاد و جلوگیری از گسترش آن نقش مهمی داشته باشند.
گسترش مواد نشه‌آور در شمال افغانستان شاید یک «سونامی خاموش» باشد؛ بحرانی که اگر امروز جدی گرفته نشود، ممکن است فردا آینده هزاران جوان و خانواده را با پیامدهای جبران‌ناپذیر روبه‌رو کند.